{"id":1174,"date":"2025-12-16T03:15:06","date_gmt":"2025-12-16T00:15:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kirsehirses.com\/?p=1174"},"modified":"2025-12-16T03:15:06","modified_gmt":"2025-12-16T00:15:06","slug":"yerli-mali-haftasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kirsehirses.com\/index.php\/2025\/12\/16\/yerli-mali-haftasi\/","title":{"rendered":"Yerli Mal\u0131 Haftas\u0131\u2026"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Yerli Mal\u0131 Haftas\u0131\u2026<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Aral\u0131k ay\u0131 yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda okul s\u0131ralar\u0131 elma, portakal, patlam\u0131\u015f m\u0131s\u0131rla dolard\u0131. \u00c7ocuklar, \u00e7o\u011fu zaman manas\u0131n\u0131 tam kavrayamadan, hep bir a\u011f\u0131zdan <strong>Yerli mal\u0131 yurdun mal\u0131, her T\u00fcrk bunu kullanmal\u0131<\/strong>\u00a0derdi. O g\u00fcnlerde bir elma, portakal s\u0131radan de\u011fildi; getiren i\u00e7in gurur, getiremeyen i\u00e7in mahcup bir sessizlikti. Ama yine de anlat\u0131lanlara inan\u0131rd\u0131k. \u00c7\u00fcnk\u00fc yoklukla yo\u011frulmu\u015f evlerde bile umut eksik olmazd\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Oysa Yerli Mal\u0131 Haftas\u0131, basit bir okul etkinli\u011fi de\u011fil; bir \u00fclkenin ayakta kalma refleksiydi\u2026<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ard\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir yoksulluktan \u00e7\u0131kan Cumhuriyet, siyasi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ancak ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131kla m\u00fcmk\u00fcn olaca\u011f\u0131n\u0131 biliyordu. Bu anlay\u0131\u015f, 1923 \u0130zmir \u0130ktisat Kongresi\u2019nde ete kemi\u011fe b\u00fcr\u00fcnd\u00fc. Yerli \u00fcretim, tutum ve milli ekonomi kavramlar\u0131 devlet politikas\u0131 h\u00e2line geldi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">1946\u2019dan itibaren <strong>Yerli Mal\u0131 Haftas\u0131<\/strong> olarak kutlanan, 1983\u2019te ad\u0131 <strong>Tutum, Yat\u0131r\u0131m ve T\u00fcrk Mallar\u0131 Haftas\u0131\u2019na<\/strong>\u00a0d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclen bu hafta; \u00fcreten, biriktiren ve gelece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen bir toplum hedefliyordu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ancak Cumhuriyet\u2019in ilk y\u0131llar\u0131nda ba\u015flayan sanayile\u015fme hamlesi, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn vefat\u0131ndan sonra ivme kaybetti. U\u00e7ak ve silah \u00fcreten m\u00fcte\u015febbislerin \u00f6n\u00fc kesildi; baz\u0131 \u00f6nc\u00fc giri\u015fimciler \u00fcretiminin bedelini can\u0131yla \u00f6dedi. Devrim otomobili, deposuna yak\u0131t konmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tarihe kar\u0131\u015ft\u0131. An\u0131tkabir\u2019de dalgalanan bayra\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ipini dahi uzun y\u0131llar yurtd\u0131\u015f\u0131ndan almak zorunda kald\u0131k. Bu ay\u0131ptan ancak 1987\u2019de kurtulabildik; bir ipin \u00fcretilmesi bile o kadar \u00f6nemliydi ki gazetelere man\u015fet olacak bir geli\u015fmeydi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">1980\u2019li y\u0131llarda Turgut \u00d6zal\u2019la birlikte ekonomi anlay\u0131\u015f\u0131nda \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ya\u015fand\u0131. T\u00fcrkiye, kapal\u0131 ekonomiden d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131lma cesareti g\u00f6sterdi. \u0130hracata dayal\u0131 b\u00fcy\u00fcme modeli benimsendi, \u00f6zel sekt\u00f6r g\u00fc\u00e7lendi, Anadolu sermayesi filizlendi. Bedeller vard\u0131; enflasyon y\u00fcksekti, gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 adil de\u011fildi. Ama \u201cbiz de yapabiliriz\u201d fikri bu d\u00f6nemde toplumsal haf\u0131zaya yerle\u015fti.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">1990\u2019l\u0131 y\u0131llar ise koalisyonlar, istikrars\u0131zl\u0131k ve savurganl\u0131kla ge\u00e7ti. Yerli \u00fcretim geri plana itildi, bor\u00e7lanma al\u0131\u015fkanl\u0131k h\u00e2line geldi. S\u0131cak para ekonomisi h\u00e2kim oldu; gelece\u011fin kaynaklar\u0131 g\u00fcn\u00fc kurtarmak u\u011fruna t\u00fcketildi. Yerli Mal\u0131 Haftas\u0131 ise s\u0131n\u0131flarda patlam\u0131\u015f m\u0131s\u0131r ve elma-sergisi olmaktan \u00f6teye ge\u00e7emedi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">2003\u2019ten sonra tablo yeniden de\u011fi\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Ekonomide g\u00f6rece istikrar sa\u011fland\u0131, \u00fcretim ve ihracat yeniden \u00f6ncelik h\u00e2line geldi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">2002 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin ihracat\u0131 yakla\u015f\u0131k 36 milyar dolar seviyesindeydi. Bug\u00fcn (Kas\u0131m 2025 sonu itibar\u0131yla) gelinen noktada ihracat 270 milyar dolar\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131. Daha da \u00f6nemlisi, ihracat\u0131n yap\u0131s\u0131 de\u011fi\u015fti.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">2002\u2019de ihracat\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 tar\u0131m ve d\u00fc\u015f\u00fck katma de\u011ferli \u00fcr\u00fcnler olu\u015ftururken; sanayi ve teknoloji \u00fcr\u00fcnlerinin pay\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131. Bug\u00fcn ise ihracat\u0131n omurgas\u0131n\u0131 sanayi, savunma ve teknoloji \u00fcr\u00fcnleri olu\u015fturuyor. Tar\u0131msal ihracat toplam i\u00e7inde daha d\u00fc\u015f\u00fck bir paya sahip gibi g\u00f6r\u00fcnse de, stratejik \u00f6nemi azalm\u0131\u015f de\u011fil. Aksine; g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan tar\u0131m h\u00e2l\u00e2 vazge\u00e7ilmez bir temel alan.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bug\u00fcn T\u00fcrkiye, sadece t\u00fcketen de\u011fil; \u00fcreten bir \u00fclke olma iddias\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Art\u0131k \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n zihninde de yerli mal\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 de\u011fi\u015fmeye ba\u015flad\u0131. D\u00fcn\u00fcn \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n zihninde elma, armut \u015fekillenirken, bug\u00fcn\u00fcn \u00e7ocuklar\u0131 art\u0131k bilgisayar \u00e7iziyor, uzay arac\u0131 \u00e7iziyor, TOGG resmi \u00e7iziyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">TOGG bunun somut \u00f6rneklerinden biri. Y\u0131llarca \u201cyapamazs\u0131n\u0131z\u201d denilen yerli otomobil, bug\u00fcn yollarda. Savunma sanayinde ise \u0130HA, S\u0130HA, roketler, f\u00fczeler, demir kubbeler, z\u0131rhl\u0131 ara\u00e7lar, yerli helikopterler, k\u0131z\u0131l elmalar, devasa gemiler ve y\u00fcksek teknolojili sistemler \u00fcreten bir T\u00fcrkiye var. Bu \u00fcr\u00fcnler art\u0131k vitrinlik de\u011fil; sahada kullan\u0131lan, ihra\u00e7 edilen, oyun de\u011fi\u015ftiren \u00fcr\u00fcnler.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sevindirici bir geli\u015fme de ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131ldan itibaren baz\u0131 okullarda yerli mal\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmeye ba\u015flamas\u0131yd\u0131. S\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da da olsa okullar, TOGG gibi yerli \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 okul bah\u00e7elerine getirerek \u00f6\u011frencilerle bulu\u015fturdu. \u00c7ocuklar ilk kez yerli mal\u0131n\u0131 bir afi\u015fte de\u011fil, dokunarak ve g\u00f6rerek tan\u0131d\u0131. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck ama de\u011ferli uyan\u0131\u015f g\u00f6z ard\u0131 edilmemeli.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Art\u0131k yap\u0131lmas\u0131 gereken bellidir.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6zellikle 2026 Yerli Mal\u0131 Haftas\u0131 yeni bir anlay\u0131\u015fla ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6\u011frencilere, yerli olarak \u00fcretti\u011fimiz teknolojik \u00fcr\u00fcnleri anlatan ya\u015flar\u0131na uygun kitap\u00e7\u0131klar da\u011f\u0131t\u0131lmal\u0131d\u0131r. Dijital i\u00e7erikler \u00f6nemli ama kal\u0131c\u0131 de\u011fildir; kitap, rafta kal\u0131r, tekrar tekrar a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bilimsel etkinliklerle; yapay zek\u00e2, savunma sanayi, genetik, uzay ve ileri teknoloji alanlar\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin geldi\u011fi seviye anlat\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yerli mal\u0131, sadece elma de\u011fil; algoritma, yaz\u0131l\u0131m ve teknoloji olarak da \u00e7ocuklar\u0131n zihnine yerle\u015fmelidir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">TOGG, okul bah\u00e7elerinde tan\u0131t\u0131labilir. Yerli z\u0131rhl\u0131 ara\u00e7lar, hatta helikopterler, \u0130HA\u2019lar, savunma sanayi \u00fcr\u00fcnleri, her alandaki icatlar yerli teknolojik \u00fcr\u00fcnler \u015fehir meydanlar\u0131nda sergilenebilir. Fiziki olarak m\u00fcmk\u00fcn olmayan yerli \u00fcr\u00fcnler g\u00f6rsel materyallerle tan\u0131t\u0131lmad\u0131r. Bu etkinlikler bir haftayla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmak zorunda de\u011fildir; bir aya, hatta y\u0131llara yay\u0131lan planl\u0131 organizasyonlarla toplumsal fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturulabilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k anlamal\u0131y\u0131z ki:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yerli mal\u0131 bir poster de\u011fil, bir beka meselesidir.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-weight: 400;\">Tutum, yoksullu\u011fun de\u011fil; bilincin g\u00f6stergesidir.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-weight: 400;\">Yat\u0131r\u0131m, bug\u00fcn\u00fc de\u011fil yar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnenlerin i\u015fidir.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-weight: 400;\">Y\u0131llarca \u00e7ocuklara elma ta\u015f\u0131tt\u0131k. Tar\u0131msal \u00fcretim elbette \u00f6nemlidir, ihmal edilemez ama \u015fimdi <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">art\u0131k elmay\u0131 yeti\u015ftiren topra\u011f\u0131, a\u011fac\u0131, eme\u011fi ve teknolojiyi birlikte anlatma zaman\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Yerli Mal\u0131 Haftas\u0131<\/strong>\u00a0pardon! <strong>Tutum, Yat\u0131r\u0131m ve T\u00fcrk Mallar\u0131 Haftam\u0131z<\/strong>\u00a0kutlu olsun\u2026<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yerli Mal\u0131 Haftas\u0131\u2026 Aral\u0131k ay\u0131 yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda okul s\u0131ralar\u0131 elma, portakal, patlam\u0131\u015f m\u0131s\u0131rla dolard\u0131. \u00c7ocuklar, \u00e7o\u011fu zaman manas\u0131n\u0131 tam kavrayamadan, hep bir a\u011f\u0131zdan Yerli mal\u0131 yurdun mal\u0131, her T\u00fcrk bunu kullanmal\u0131\u00a0derdi. O g\u00fcnlerde bir elma, portakal s\u0131radan de\u011fildi; getiren i\u00e7in gurur, getiremeyen i\u00e7in mahcup bir sessizlikti. Ama yine de anlat\u0131lanlara inan\u0131rd\u0131k. \u00c7\u00fcnk\u00fc yoklukla yo\u011frulmu\u015f evlerde bile [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1175,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-1174","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kirsehir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kirsehirses.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1174","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kirsehirses.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kirsehirses.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kirsehirses.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kirsehirses.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1174"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.kirsehirses.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1174\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1176,"href":"https:\/\/www.kirsehirses.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1174\/revisions\/1176"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kirsehirses.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1175"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kirsehirses.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kirsehirses.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1174"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kirsehirses.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}